Zabrze - obiekty poprzemysłowe
Zestawił: Ryszard CHYBIORZ
Województwo śląskie posiada niemalże 10% wszystkich obiektów dziedzictwa przemysłowego w Polsce (Nitkiewicz-Jankowska, 2006), z czego część umieszczona jest na liście zabytków. Są wśród nich obiekty górnicze, hutnicze i hydrotechniczne, bezpośrednio lub pośrednio powiązane z eksploatacją różnych kopalin i wód podziemnych. Niektóre z nich są punktami Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, podziemia Zabytkowej Kopalni Rud Srebronośnych oraz sztolni „Czarnego Pstrąga” w Tarnowskich Górach zostały uznane za pomnik historii Rozporządzeniem Prezydenta RP, a Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego “GUIDO” jest punktem kotwicznym Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH).
| ZABRZE | ||
| Zabrze, ul. Wolności 410 zabytkowa KWK Królowa Luiza z 2 połowy XIX wieku. Część naziemna Skansenu Górniczego "Królowa Luiza" Oddział Muzeum Górnictwa Węglowego: budynek nadszybowy szybu „Carnall” (ob. Zabrze II), maszynownia szybu „Carnall” (ob. Zabrze II), maszynownia szybu „Zabrze I”, budynek kompresorów, budynek łaźni, budynek skraplarni powietrza (warsztaty), budynek magazynu (ob. warsztat i biuro), budynek cechowni.
Najcenniejszym zabytkiem w Skansenie jest unikatowa parowa maszyna wyciągowa wyprodukowana w 1915 roku w Niemczech, która do 1990 roku obsługiwała szyb "Carnall" o głębokości 503 m. Część naziemna Skansenu udostępniona jest do zwiedzania. Patrz także: Galeria zdjęć Obiekt wpisany do rejestru zabytków: A-1539/93 z 20.12.1993 + 16 punkt Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.
Więcej informacji http://www.muzeumgornictwa.pl/skansen-krolowa-luiza-informator.php |
||
|
Zabrze, ul. Sienkiewicza 43 (wjazd od ul. Mochnackiego)
sztolnia w rejonie dawnego szybu "Wilhelmina". Część podziemna Skansenu Górniczego "Królowa Luiza" Oddział Muzeum Górnictwa Węglowego: podziemne chodniki kopalni o łącznej długości 1,5 km i głębokości do 35 m, z czynną kolejką "Karlik" o długosci 0,5 km. Od dnia 31 marca 2011 roku sztolnia jest nieczynna do odwołania.
16 punkt Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Więcej informacji http://www.muzeumgornictwa.pl/skansen-krolowa-luiza-informator.php Zabrze, ul. 3 Maja 91A zabytkowa KWK Guido z 2 połowy XIX i początku XX w. Szyb „Kolejowy”, budynek nadszybowy szybu „Kolejowego” z wieżą wyciągową, maszynownia szybu „Kolejowego”, szybik „Guido”, wyrobiska podziemne. Kopalnia "Guido" otworzyła swoje podwoje dla turystów 16 czerwca 2007 r. Kopalnia udostępniona jest do zwiedzania.
Obiekt wpisany do rejestru zabytków: A-1342/87 z 26.02.1987 + 31 punkt Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego + punkt kotwiczny Europejskiego Szlaku Dziedzictwa. Więcej informacji http://kopalniaguido.pl/news.php Zabrze, ul. Srebna 6 zespół zabudowy Szybu Maciej z początku XX wieku. Budynek nadszybia z wieżą wyciągową szybu Maciej z zachowanym stanowiskiem sygnalisty szybowego, budynek wagowni (obecnie portierni), budynek maszynowni z maszyną wyciągową z przekładnią, bębnowym nośnikiem liny, wyposażeniem oraz przetwornicą. W dniu 15 grudnia 1993 roku z ujęcia wodnego w szybie uruchomiono pompę głębinową. Woda z ujęcia jest ogólnie dostępna. Szyb udostępniony jest do zwiedzania.
Obiekt wpisany do rejestru zabytków: A-164/05 z 30.12.2005 + 17 punkt Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Więcej informacji http://www.kopalniasztuki.com/?page_id=37
Zabrze, ul. Hagera 41-43
dawny „Dom Kawalera” zbudowany w latach 1915-1924 roku. Budynek dawnego hotelu robotniczego KWK Ludwigsgluck, obecnie budynek biurowy, zbudowany z cegły ceramicznej z klinkierowaną okładziną ścian i piaskowca w przyziemiu.
Obiekt wpisany do rejestru zabytków: A-1648/97 z 29.10.1997. Więcej informacji http://www.kopalniasztuki.com/?page_id=37 zespół zabudowy KWK Ludwik, wyłączony z eksploatacji w latach 1987-91. Budynek biurowy z 1913 r. (obecnie budynek magazynowo–produkcyjny), budynek cechowni–łaźni–szatni z 1910-1918 r. (obecnie budynek magazynowo–produkcyjny), budynek maszynowni szybu „Konrad” z 1912 r. (później szybu „Tadeusz”, obecnie hala IV), hala warsztatu ślusarskiego z kuźnią z 1912 r. (obecnie hala III).
Obiekt wpisany do rejestru zabytków: A-204/06 z 29.12.2006. Więcej informacji http://www.kopalniasztuki.com/?page_id=37 Zabrze główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna, na odcinku od szybu „Carnall” (Skansen "Królowa Luiza") do dawnego wylotu przy ul. Karola Miarki wraz z najbliższym otoczeniem przy wylocie. Sztolnia przygotowywana do udostępnienia jako podziemna trasa turystyczna.
Obiekt wpisany do rejestru zabytków: A-220/07 z 11.12.2007. |
||
|
Patrz także » Obiekty wpisane do rejestru zabytków województwa śląskiego » Galeria zdjęć »
|
||
Obiekty górnicze, hutnicze i hydrotechniczne województwa śląskiego
- baza danych -
- baza danych -
|
Powiaty grodzkie:
|
Bielsko-Biała
|
Chorzów
|
Częstochowa
|
Dąbrowa Górnicza
|
|
|
|
Gliwice
|
Jastrzębie-Zdrój
|
Jaworzno
|
Katowice
|
Mysłowice
|
|
|
Piekary Śląskie
|
Ruda Śląska
|
Siemianowice Śl.
|
Sosnowiec
|
|
|
|
Świętochłowice
|
Zabrze
|
Żory
|
|
|
|
Powiaty ziemskie:
|
Będziński
|
Bielski
|
Bieruńsko-lędziński
|
Częstochowski
|
|
|
|
Gliwicki
|
Kłobucki
|
Lubliniecki
|
Mikołowski
|
Myszkowski
|
|
|
Pszczyński
|
Raciborski
|
|||
|
|
|
||||
Data dodania: 11 września 2010 | Data aktualizacji: 30 listopada 2010
-
Cuda Techniki w Polsce, Europie, na Świecie http://www.cudatechniki.com/
-
Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków http://www.zabytek.pl/
-
Międzynarodowe Centrum Dokumentacji i Badań Nad Dziedzictwem Przemysłowym dla Turystyki http://www.ihtourism.pl/
-
Stowarzyszenie Podziemne Trasy Turystyczne Polski - Rozmaitości http://www.podziemia.pl/
-
Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego http://www.slaskie.pl/szt/
-
Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach http://www.scdk.pl/
-
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach http://www.wkz.katowice.pl/struktura.php
