Geostanowiska :: Literatura
Zestawił: Ryszard CHYBIORZ
Geostanowiska (ang. geosites, niem. geotope) to szczególnie wartościowe stanowiska geologiczne mające znaczenie dla zrozumienia historii Ziemi (Knapik i in., 2007). Są one naszym dziedzictwem geologicznym i kulturowym wiążącym się z problematyką ochrony georóżnorodności, nauką, edukacją i geoturystyką. Termin georóżnorodność (ang. geodiversity) definiuje się jako naturalne zróżnicowanie powierzchni Ziemi, obejmujące formy i systemy geologiczne, geomorfologiczne, glebowe i wód powierzchniowych, powstałe w wyniku procesów naturalnych (endo i egzogenicznych), miejscami o różnym wpływie antropogenicznym (Kozłowski i in., 2004; Zwoliński, 2004). Geoturystyka to dział turystyki poznawczej i/lub nastawionej na przeżycia, bazującej na poznawaniu obiektów i procesów geologicznych oraz doznawaniu w kontakcie z nimi wrażeń estetycznych (Słomka, Kicińska-Świderska 2004). Czytaj dalej »
- ADACH L., KOWALSKA M., ROSZKOWSKA J., 2009: Geoturystyka szansą rozwoju regionu - folder. PIG-PIB, Warszawa.
- ALEXANDROWICZ Z., 1978: Ochrona zabytków przyrody nieożywionej. [W:] Michajłow W., Zabierowski K. (red.). Ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego, 1: 358–426. Wyd. PWN.
- ALEXANDROWICZ Z., 1991: Stanowisko dokumentacyjne jako nowa kategoria ochrony przyrody nieożywionej. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 47: 5–9.
- ALEXANDROWICZ Z. (red.), 1999: Representative Geosites of Central Europe. Polish Geological Inst. Special Paper 2.
- ALEXANDROWICZ Z., 2003: Ochrona dziedzictwa geologicznego Polski w koncepcji europejskiej sieci geostanowisk. Przegląd Geologiczny, 51: 224–230.
- ALEXANDROWICZ Z., 2004: Perspektywy rozwoju geoochrony w krajach Wspólnoty Europejskiej. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 60: 87–99.
- ALEXANDROWICZ Z., 2006: Framework of European geosites in Poland. Nature Conservation vol. 62 (5): 63-87.
- ALEXANDROWICZ Z., 2006: Geoparki – nowe wyzwanie dla ochrony dziedzictwa geologicznego. Przegląd Geologiczny, 54: 36–41.
- ALEXANDROWICZ Z., 2007: Geoochrona w ujęciu narodowym, europejskim i światowym (ze szczególnym uwzględnieniem Polski). Biuletyn PIG, 425. Streszczenie
- ALEXANDROWICZ Z. & ALEXANDROWICZ S.W., 2004: Geoparks – the most valuable landscape parks in southern Poland. Polish Geological Institute Special Papers, 13: 49–56.
- ALEXANDROWICZ Z. & WIMBLEDON W.A.P 2000a: The concept of world litosphere reserves. Mem. Descr. Carta Geol. d’It., LIV: 347–352.
- ALEXANDROWICZ P. & MAZUR S., 1998: Wschodnie Karkonosze – potencjalny poligon dydaktyczny w popularyzacji nauk o Ziemi. Geoekologiczne Problemy Karkonoszy, Materiały z sesji naukowej w Przesiece 15–18 X 1997, Poznań: 273–278.
- BADURA J., GAWLIKOWSKA E., KAŚIŃSKI J.R., KOŹMA J., KUPETZ M., PIWOCKI M. & RASCHER J., 2002: Geopark „Łuk Mużakowa” – proponowany transgraniczny obszar ochrony georóżnorodności. Przegląd Geologiczny, 51: 54–58.
- BOBIŃSKI W., GAWLIKOWSK E. & KŁONOWSKI M. 1999: Important geosites of the Polish Sudetes. Polish Geological Institute Special Papers, 2: 19–26.
- BULA R., WIELAND Z., 2000: Pomniki przyrody nieożywionej w województwie śląskim. Przyroda Górnego Śląska, nr 22 (dodatek).
- CHYBIORZ R., BARDZIŃSKI W., NITA J. 2008: Godne uwagi obszary i obiekty przyrody nieożywionej w województwie śląskim. [w:] I Polski Kongres Geologiczny, Kraków 26-28 czerwca 2008, Abstrakty: 17.
- GONERA M., 2005: Zabytki przyrody nieożywionej, czyli dobro nie powszechnego użytku. Przegląd Geologiczny, vol. 53 (3): 199-204.
- GRABOWSKI D., SIKORSKA-MAYKOWSKA M., 2000: Klasyfikacja propozycji stanowisk dokumentacyjnych przyrody nieożywionej przedstawianych na MGGP. Przegląd Geologiczny, tom 48, nr 9.
- GRANICZNY M., UŚCINOWICZ Sz. i in. (red.), 2010: Internacional Conference on Geodiversity, Natural and Cultural Heritage of the Kaszuby Region: Eastern Pomerania - Poland, wuide-book of the field excursion. Gdańsk 6 - 10 września 2010.
- JAKUBOWSKI K.J., 2003: Geological heritage and museums – traditions and new challenges. W: Ber A. & Alexandrowicz Z. (eds.), Geological Heritage Concept, Conservation and Protection Policy in Central Europe, October 3–4, Cracow, Poland: Abstracts and field trip guide-book, 32, Wydawnictwo Polish Geological Institute, Warszawa.
- JAKUBOWSKI K.J., 2004: Geological heritage and museums. Państwowy Instytut Geologiczny, Special Papers, 13. Streszczenie »
- JEZIERSKI H.J. 2009: Geologia dla turystyki. Przegląd Geologiczny, 57 (8): 622.
- JURECZKA J., 2001: Odsłonięcia powierzchniowe w koncepcji ochrony georóżnorodności Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Przegląd Geologiczny, 49 (11): 1101-1114. Streszczenie »
- KNAPIK R., SOBCZYK A. & ALEKSANDROWSKI P., 2007: Karkonoski Park Narodowy – proponowany obszar ochrony georóżnorodności w Europejskiej Sieci Geoparków. In: ŠTURSA J. & KNAPIK R. (eds), Geoekologické problémy Krkonoš. Sborn. Mez. Věd. Konf., říjen 2006, Svoboda n. Úpou. Opera Corcontica, 44/2: 585–592.
- KOSTRZEWSKI A., 1998: Georóżnorodność rzeźby jako przedmiot badań geomorfologii. [w:] K. Pękala (ed.), Główne kierunki badań geomorfologicznych w Polsce, IV Zjazd Geomorfologów Polskich, UMCS, Lublin, 11-16.
- KOT R., LEŚNIAK K., 2006: Ocena georóżnorodności za pomocą miar krajobrazowych – podstawowe trudności metodyczne. Przegląd Geograficzny, 78, 1: 25–45.
- KOZŁOWSKI S., 1997. Program ochrony georóźnorodności w Polsce. Przegląd Geologiczny, 45 (4): 489–496.
- KOZŁOWSKI S., MIGASZEWSKI Z.M., GAŁUSZKA A., 2004: Geodiversity conservation - conserving our geological heritage. Państwowy Instytut Geologiczny, Special Papers, 13. Streszczenie »
- KOŹMA J. 2004: Polsko-Niemiecki projekt „Geopark Łuk Mużakowa” – wkład polskiej służby geologicznej w realizację europejskich programów ochrony georóżnorodności (UNESCO). – In: JANASZEK-SZAFRAŃSKA K., AUGUST C., ŚWIDURSKI A. & ĆWIAKALSKI J. (eds), Ochrona Georóżnorodności, Materiały Sesji Naukowej z okazji XV Zjazdu Stowarzyszenia Geologów Wychowanków Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław: 14–26.
- KRZECZYŃSKA M., WOŹNIAK P., GAŹDZICKA E., 2008: Pierwsza geologiczna ścieżka dydaktyczna na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej! Przegląd Geologiczny, 56 (12): 1039-1043.
- LABUS K., LABUS M., MORGA R., 2000: Znaczenie waloryzacji i ochrony obiektów przyrody nieożywionej oraz zabytków myśli geologiczno-górniczej dla rozwoju województwa śląskiego. Przegląd Geologiczny, 48 (9).
- LACH J., OCIEPA A., GAŁCZYNSKI Ł., 2007: Konserwatorska ochrona przyrody w województwie śląskim. Proceedings of ECOpole, 1 (1/2): 175-180.
- LIWANOWSKI D., 2010: Welcome to Poland – on the route of the biggest tourist attractions. Przegląd Geologiczny, vol. 58, nr 9/1: 824-832.
- MAŁKOWSKI S., 1928: Cele i znaczenie ochrony zabytków przyrody nieożywionej. Zabytki Przyrody nieożywionej, 1: 5–7.
- OTĘSKA-BUDZYN J., 1992: Funkcje obszarów i obiektów chronionych w popularyzacji i dydaktyce nauk o Ziemi. Ochrona Przyrody, 50, I, 129–169.
- OTĘSKA-BUDZYN J., 1994: Europejska Asocjacja na rzecz Ochrony Dziedzictwa Geologicznego (skrót regulaminu). Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 50, 4, 83-86.
- OTĘSKA-BUDZYN J., 2004: Dziedzictwo geologiczne i jego ochrona. W: Grzegorczyk M. (red.), Akademia Ochrony Przyrody, 43–45, Wydawnictwo Instytutu Ochrony Przyrody PAN i Ośrodka Studiów Franciszkańskich, PAT, Kraków.
- OTĘSKA-BUDZYN J., 2007: Ochrona dziedzictwa geologicznego - idee fixe przyrodników czy wymóg chwili? Komunikat. Geologia, tom 33, zeszyt 1: 131–138.
- Rozmowa z podsekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Katarzyną Sobierajską. Przegląd Geologiczny, vol. 58, nr 5, 2010.
- SŁOMKA T., KICIŃSKA-ŚWIDERSKA A., 2004: Geoturystyka - pojęcia podstawowe. Geoturystyka, T. 1, nr 1: 5-7.
- WIMBLEDON W.A.P., 1996: National site selection, a stop on the road to a European Geosite. Geologia Balcanica, 26, 15–27.
- WIMBLEDON W.A.P., 1999: GEOSITES – an International Union of Geological Sciences initiative to conserve our geological heritage. W: Alexandrowicz Z. (ed.), Representative geosites of Central Europe, Proc. of the Central Europe working group, workshop ProGEO’97, October 14–17, 1997, Kraków, Poland, Polish Geologial Institute Special Papers, 2, 5–8.
- ZWOLIŃSKI Z., 2004: Geodiversity. [w:] A. S. Goudie (ed.), Encyclopedia of Geomorphology, Vol. 1, Routledge, 417-418.
- ŻABA J., GAIDZIK K., 2010: Geoturystyka – nowa interdyscyplinarna dziedzina nauk o Ziemi. Biuletyn Naukowy Wrocławskiej Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej. Turystyka i Rekreacja, 1 (1): 6-13.
