Tyczeniem lokalizacyjnym nazywamy zbiór czynności pomiarowych, których celem jest wskazanie na danym obszarze lub realizowanym obiekcie budowlanym punktów, które mają założone położenie w przyjętym układzie odniesienia (na podstawie Dz.U. 2011 nr 263 poz. 1572). Ma ono zapewnić zgodne z projektem, właściwe usytuowanie danego obiektu względem innych na danym obszarze.

Żeby zlokalizować obiekt w danym miejscu, należy określić położenie wybranego punktu obiektu oraz kierunku do kolejnego punktu danego obiektu. Punkt ten nosi nazwę punktu głównego, a kierunek – kierunku głównego. Najczęściej są one punktem przecięcia się dwóch nadrzędnych osi danego obiektu oraz kierunek jednej z nich.

Metody tyczenia lokalizacyjnego
fot. benkrut/bigstockphoto.com

Zanim geodeta wytyczy obiekt, musi dokonać geodezyjnego opracowania projektu. Składa się na niego: sprawdzenie zgodności wymiarów i geometryczności danego obiektu oraz to, czy nie koliduje on z już istniejącymi na tym obszarze. Następnie należy obliczyć elementy tyczenia oraz stworzyć wykaz elementów kontrolnych. W ten sposób powstaje szkic dokumentacyjny, który jest podstawą do wykonania tyczenia lokalizującego

Można wyróżnić metody tyczenia lokalizującego:

  • metoda biegunowa;
  • metoda wcięcia kątowego w przód;
  • metoda przecięć;
  • metoda trygonometryczna;
  • metoda ortogonalna.

Metoda biegunowa polega na odłożeniu odległości „L” wzdłuż kierunku, który wyznacza się przez odłożenie kąta „α” od prostej odniesienia (stanowisko – punkt osnowy realizacyjnej). Na dokładność tego pomiaru wpływają następujące czynniki:

  • niedokładne wyznaczenie stanowiska;
  • niedokładność osnowy;
  • niedokładne czynności tyczenia, odłożenia kąta, odłożenia długości i centrowania instrumentu;
  • niedokładność utrwalenia punktu.

Kolejna metoda wcięcia kątowego w przód, polega na odłożeniu z dwóch punktów A i B o znanych współrzędnych kątów wcinających α i β obliczonych ze współrzędnych. W metodzie przecięć określa się cztery punkty, które wyznaczają dwie proste przecinające się w tyczonym punkcie. Metoda trygonometryczna jest niezastąpiona, gdy wymagana jest wysoka pewność tyczenia i dokładność. Polega ona najpierw na wyznaczeniu położenia punktu tycznego, a następnie na pomiarze kątów i odległości w trójkącie, na który składa się tyczony punkt i dwa pozostałe punkty osnowy. Na bazie pomierzonych kątów, długości i współrzędne punktów osnowy poprzez wyrównanie oblicza się współrzędne wyznaczonego punktu. Następnie wprowadzając poprawki zmienia się jego położenie w zgodzie z projektowanym. W metodzie ortogonalnej odmierza się wzdłuż znanego boku odciętych i wyznaczaniu w ten sposób określonych miejscach kierunków prostopadłych i odmierzaniu na nich rzędnych.

Do tyczenia lokalizującego używa się dalmierzy elektronicznych ze statywem lub teodolitów, gwoździ, młotka oraz ruletki i palików drewnianych.

Każdy obiekt powinien być wyznaczony w ten sposób, by spełniał jednocześnie dokładność zewnętrzną (dokładność lokalizacji danego obiektu względem obiektu odniesienia i sąsiednich obiektów) oraz dokładność wewnętrzną (czyli wzajemne rozmieszczenie danych obiektów względem siebie).

Metody tyczenia lokalizacyjnego

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *